Political Accountability

Birleşmiş Milletler’e üye ülkeler, 2015 yılında “Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları” üzerinde anlaşma sağladıklarında daha güvenli, daha adil ve daha sağlıklı bir dünya için 2030 yılına kadar sağlanması hedeflenen geniş bir gündem oluşturulmasına öncülük etmişlerdir. 

 

Evrensel Sağlık Kapsayıcılığı’nın 2030 Gündemi içerisine dahil edilmesi; primer olarak 3.Amaç üzerinden bireylerin ve toplumların hiçbir maddi problemle karşılaşmadan sağlık hizmetlerine erişiminin kapsamlı ve tutarlı bir şekilde sürdürülmesi için ülkelerin sağlık sistemlerini güçlendirmelerine olanak sağlamaktadır.

 

2030 Gündemi’ne ortak olan tüm ülkeler; Evrensel Sağlık Kapsayıcılığı’nı sağlamak için gerekli olan, küresel düzeyde bir işbirliğine dayanan multisektörel çalışmaları ve sağlık sistemlerinin iyileştirilmesi kapsamında güçlü, eşitlikçi ve sürdürülebilir bir yaklaşımı kabul etmiş durumdadırlar.

 

Sağlık hakkının ve buna atfedilmiş olan 3.Amaç’ın uygulanabilirliğinin artırılması, Evrensel Sağlık Kapsayıcılığı aracılığıyla gerçekleştirilmesi gereken ulusal bir sorumluluk olmakla birlikte, bölgesel ve küresel bir dayanışma yolu ile desteklenen bir hedef konumundadır.

 

Ülkelerin kendi kaynaklarını bu doğrultuda seferber etmesi ve finansal desteği de içeren uluslararası kalkınma işbirliği, birçok ülke için kritik bir öneme sahiptir.

 

Sağlık sistemlerinin güçlendirilerek Evrensel Sağlık Kapsayıcılığı’na ulaşılması için sergilenen politik tutum; ülkelerin Uluslararası Sağlık Tüzüğü’ne uygun bir şekilde sağlık sistemlerini oluşturmaları gerekliliğine dikkat çekerken, temel değerlendirme kriterleri olarak aşağıdaki başlıkları önceliklendirmiş durumdadır:

  • “Kimseyi Geride Bırakma” (Leave No One Behind) : Ayrımcılıktan uzak, eşitlikçi ve hak temelli bir yaklaşımın tüm ülkeler içerisinde sağlanması

  • Sürdürülen çalışmaların sonuçlarının şeffaflık çerçevesinde hesap verilebilir bir biçimde sunulması

  • Ulusal sağlık stratejilerinin kanıta dayalı bir biçimde oluşturulması ve hükümetlerin sağlığın uygulanabilirliğini, erişilebilirliğini, kabul edilebilirliğini ve kalitesini sağlaması

  • Sağlık sistemlerini oluşturmak ve güçlendirmek noktasında toplum içinde yer alan her bir bireyin, sivil toplumun ve özel sektörün katılımının sağlanması

  • Küresel dayanışmanın ülkeler arasındaki karşılıklı öğrenme ve geliştirme ilkesine dayanarak toplumsal kalkınmanın sağlanması

 

Evrensel Sağlık Kapsayıcılığı’nın sağlanması için ortaya konulan bu yaklaşım; hükümetler ile sağlık sektörü yetkilileri ve dış paydaşlar arasındaki politik diyaloğu güçlendirmeyi ve koordinasyonu sağlamayı içermektedir. 

 

Yaklaşım için önceliklendirilmesi gereken kısım; kurulmuş olan politik diyalog ve savunuculuk faaliyetleri ile Evrensel Sağlık Kapsayıcılığı için, sağlık sistemlerinin ulusal ve küresel olarak yeterli ve sürdürülebilirliğini teşvik eden yatırımlar yapılmasıdır. 

 

Politika doğrultusunda; faydalanıcıların katılımını artırmayı destekleyen mekanizmalar kurulmasını sağlayacak izleme ve değerlendirme çalışmalarının hesap verilebilir bir tutumla gerçekleştirilmesi, Evrensel Sağlık Kapsayıcılığı sağlanırken kimsenin geride bırakılmadığından emin olunmasına imkan verecektir. 

Evrensel Sağlık Kapsayıcılığı’nın adil ve sürdürülebilir bir biçimde sağlanabilmesi; hükümetler arasında yürütülen işbirliğinin yanında sivil toplum kuruluşları, akademi, medya, özel sektör ve gelişim ortakları arasında kurulacak çok kapsamlı bir birlikteliğin ürünü olarak karşımıza çıkacaktır.