Evrensel Sağlık Kapsayıcılığına Ulaşılmasında Sağlık Çalışanları

Sağlık sistemleri sağlık çalışanlarının varlığında daha etkili çalışmaktadır ; sağlık hizmeti kapsamının iyileştirilmesi ve elde edilebilecek en yüksek sağlık standardından yararlanma hakkının gerçekleştirilmesi, bunların mevcudiyetine, erişilebilirliğine, kabul edilebilirliğine ve kalitesine bağlıdır. Sağlık işgücü, doğal veya insan kaynaklı tehlikelerin yanı sıra ilgili çevresel, teknolojik ve biyolojik tehlikeler ve risklerin neden olduğu afetlere müdahale etmek için toplulukların ve sağlık sistemlerinin dayanıklılığını inşa etmede hayati bir role sahiptir.

Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri, Madde 3.c’de ‘’Özellikle en az gelişmiş ülkeler ve gelişmekte olan küçük ada devletleri olmak üzere, gelişmekte olan ülkelerde sağlık finansmanını ve sağlık işgücünün işe alımını, geliştirilmesini, eğitimini ve idamesini kayda değer miktarda artırmak’’tan bahsedilerek Evrensel Sağlık Kapsayıcılığına ulaşılmasında sağlıkta işgücüne dikkat çekilmiştir. 

Toplumun gereksinimleri ve ekonomik talepler doğrultusunda sağlık çalışanlarına ihtiyaç her geçen gün artmaktadır. Düşük, orta veya yüksek gelirli her ülkede bu ihtiyaç söz konusudur. Ancak bu talepleri karşılamada bazı açıklarla karşılaşılmaktadır. Dünya Sağlık Örgütü 2030 yılına kadar Evrensel Sağlık Kapsayıcılığına erişebilmemiz için tüm dünyada 18 milyon sağlık çalışanına daha ihtiyaç duyulacağını tahmin ederken yalnızca Afrika’da bu sayının 6 milyon olacağını belirtiyor. Bazı ülkelerde sağlık çalışanlarının eğitim ve öğretimine yetersiz yatırım yapması ve sağlık sistemleri ile nüfusun ihtiyaçlarını karşılayacak eğitim stratejileri arasındaki uyumsuzluk, iş gücünde açığa neden olmaktadır.

İnsanların sağlık hizmetine ihtiyacı vardır ve insanlar sağlık hizmetlerini yönetir. Ve sağlık hizmetini sunan sağlık çalışanları çoğunlukla kadınlardır. 2016'da Birleşmiş Milletler Sağlık İstihdamı ve Ekonomik Büyüme Yüksek Düzey Komisyonu, tüm sağlık çalışanlarının% 67'sinin kadın olduğunu belirtmiştir. Bu sayı sağlık sektöründeki her 10 işten 7’si demektir. Bu sebeple sağlık işgücünde Evrensel Sağlık Kapsayıcılığına ulaşmak için özellikle kadın sağlık çalışanlarının desteklenmesine büyük önem verilmelidir.

Tüm dünyayı etkisi altına alan pandemide en çok etkilenen grupların başında sağlık çalışanları gelmektedir.  Amnesty International’dan elde edilen verilere göre 79 ülkede 3000’den fazla sağlık çalışanının COVID-19 nedeniyle hayatını kaybettiği bilinmektedir. Sağlık çalışanlarının ruh sağlığının da bu süreçte fazla etkilenmesinin sebepleri arasında virüsün bulaşma riskinin yüksek olmasının yanı sıra uzun süren çalışma saatleri, psikolojik yük, psiko- sosyal baskı, yorgunluk, mesleki tükenme, ayrımcılık ve damgalanma ve aile ortamından uzak kalma sayılabilir. Bu süreçte sağlık çalışanlarının korunması ve desteklenmesinin önemi bir daha gözler önüne serilmiştir.

Evrensel Sağlık Kapsayıcılığının başarısı, hükümetlerin ve sağlık sistemlerinin insan gücünü nasıl yönettiği konusunda kazanılacak veya kaybedilecektir. Evrensel Sağlık Kapsayıcılığına ulaşılması için sağlık sistemleri; çalışanların motive olacakları, emeklerinin karşılığını alacakları, haklarının korunduğunu bilerek güven içerisinde çalışacakları bir ortam yaratmakla yükümlüdür.